Karty bez tajemnic

Rolą organizacji Visa – jednego z największych systemów płatniczych na świecie – jest dostarczanie produktów, usług, i rozwiązań umożliwiających płacenie kartami szybko, bezpiecznie i wygodnie. Visa sama nie wydaje kart płatniczych, nie zawiera umów z detalistami ani nie bierze udziału w ustalaniu opłat ponoszonych przez użytkowników kart czy detalistów; wszystko to stanowi domenę banków członkowskich.

Organizacja Visa łączy ze sobą cztery grupy uczestników procesu transakcji; są to:

• Banki-wydawcy kart; to one wydają karty Visa swoim klientom.
• Agenci rozliczeniowi; to banki lub utworzone przez nie firmy (centra autoryzacji i rozliczeń), które zawierają umowy z detalistami przyjmującymi płatności kartami Visa.
• Użytkownicy kart; to oni korzystają z możliwości płacenia kartami Visa – szybko, bezpiecznie i wygodnie.
• Detaliści; to wszelkie podmioty przyjmujące płatności kartami Visa, które odnoszą korzyści ze zwiększonej szybkości, efektywności oraz bezpieczeństwa płatności, a także z gwarancji otrzymania zapłaty za towar bądź usługę.

Po to, by efektywnie łączyć taki czterostronny system i umożliwiać realizowanie płatności kartami Visa, musimy być jednocześnie:

• wyspecjalizowaną organizacją marketingową (Visa upoważnia banki do korzystania ze swojego logo – tak, by kupujący i sprzedawcy mogli używać kart Visa z przekonaniem i z zaufaniem),
• znaczącym dostawcą usług i rozwiązań technicznych (to dzięki infrastrukturze technicznej, którą zapewnia Visa transakcja zawarta kartą w Buenos Aires może być błyskawicznie autoryzowana przez bank-wydawcę karty w Polsce, a następnie rozliczona szybko i bezpiecznie), oraz
• zaufanym pośrednikiem i arbitrem (Visa współpracuje z bankami oraz organami nadzoru i regulacji rynku po to, by uzgadniać i wprowadzać w życie zasady dotyczące usług płatniczych oraz odpowiedzialności ponoszonej przez strony transakcji).

Bez międzynarodowej infrastruktury systemu Visa nie moglibyśmy używać naszych kart do bezpiecznych płatności na taką skalę ani w kraju, ani na całym świecie. Warto mieć świadomość, że karty Visa są akceptowane w 29 mln miejsc na całym świecie, a na każde dziewięć euro wydane w Europie jedno euro przypada obecnie na płatności kartami Visa.

Wszystko zależy od umowy z bankiem-wydawcą karty. Użytkownicy kart kredytowych najczęściej spłacają zadłużenie (w całości lub w części) przelewem, ale możliwe są również inne formy spłaty, w zależności od oferty danego banku.

Kontrahent ma gwarancję zapłaty – po tym, gdy otrzyma autoryzację transakcji ze strony banku-wydawcy karty i/lub dopełnieniu obowiązków weryfikacji tożsamości użytkownika karty (np. przez porównanie podpisu na karcie i na wydruku). To, kiedy kontrahent dostanie pieniądze zależy natomiast od jego umowy z agentem rozliczeniowym, która m.in. reguluje indywidualne warunki rozliczeń miedzy stronami.

Na rynku funkcjonuje wiele rodzajów ubezpieczeń związanych z kartą kredytową; w zależności od oferty banku-wydawcy karty możemy skorzystać z takich ofert ubezpieczenia, jak chociażby:

• Ubezpieczenie od ryzyka nieuprawnionego użycia karty, dzięki któremu odpowiedzialność użytkownika karty za nieuprawnione transakcje może zostać zmniejszona do 0,00 złotych (tak, do "zera"); przypomnijmy, że zgodnie z prawem odpowiedzialność użytkownika karty za nieuprawnione transakcje jest ograniczona ustawowo do równowartości 150 euro.
• Ubezpieczenie od ryzyka kradzieży środków pobranych z bankomatu, dzięki któremu ubezpieczyciel wypłaca równowartość środków utraconych w wyniku rabunku np. w sytuacji, gdy zaraz po wypłacie z bankomatu złodziej wyrwie nam portfel czy torebkę z rąk.
• Ubezpieczenie od utraty pracy, które ma na celu podniesienie komfortu osoby, która już korzysta lub planuje skorzystać z kredytu na karcie; dzięki temu ubezpieczeniu w razie utraty pracy to ubezpieczyciel spłaca część lub całe zadłużenie, na określonych w umowie warunkach.
• Ubezpieczenie na życie lub na wypadek trwałej niezdolności do pracy, dzięki któremu ubezpieczyciel gwarantuje spłatę kredytu.
• Ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków w podróży, dzięki któremu ubezpieczyciel pokrywa, przykładowo, koszty leczenia za granicą czy koszty transportu do kraju.
• Ubezpieczenia związanych z samym zakupionym towarem – przykładowo, gwarancja najniższej ceny, ubezpieczenie towarów zakupionych przy użyciu karty czy przedłużenie gwarancji towaru.

Jak zawsze, prosimy zapoznać się ze szczegółowymi warunkami każdego ubezpieczenia oferowanego z daną kartą kredytową.

Za prawidłowe funkcjonowanie karty, a więc również za jej bezpieczeństwo odpowiada bank, z którym użytkownik karty kredytowej podpisał umowę o prowadzenie rachunku tej karty. Nawiązując do sformułowania użytego w Pani pytaniu pozwolimy sobie przypomnieć, że karty Visa są wydawane przez banki; innymi słowy, to bank-wydawca karty Visa jest jej "emitentem" właśnie.

Cóż, zgodnie z pewnym powiedzeniem "nie istnieje coś takiego, jak darmowy obiad", ale... Paradoksalnie, im częściej korzystamy z karty kredytowej do płacenia, tym mniejsze koszty ponosimy. Część banków stosuje bowiem zniżki w opłatach właśnie na tej zasadzie: im więcej transakcji (lub: im większe miesięczne wydatki opłacane daną kartą), tym mniejsza opłata za wydanie lub wznowienie karty – albo wręcz brak takiej opłaty. Są też banki, które wydają karty kredytowe bezpłatnie w ramach różnych promocji; o szczegóły warto pytać w bankach-wydawcach kart kredytowych. Listę banków wydających karty kredytowe Visa znajdzie Pani tutaj

.

W codziennych zakupach świetnie sprawdza się i karta debetowa, i karta kredytowa – natomiast każda z nich w nieco inny sposób odpowiada na potrzeby użytkowników. Karta kredytowa to możliwość odroczenia płatności za zakupy (nawet do ponad 50 dni) czy możliwość skorzystania z odnawialnego kredytu, jeśli mamy taką potrzebę. Karta debetowa to doskonały środek płatniczy i łatwy dostęp do gotówki poprzez bankomat. Skoro o tym mowa: jeśli potrzebujemy gotówki, to właśnie płacąc debetową kartą Visa możemy przy okazji zakupów skorzystać z usługi Visa cash back , dzięki której funkcję bankomatu spełni... sklepowa kasa. Ta usługa jest już dostępna w ponad 14 tysiącach punktów handlowo-usługowych w całej Polsce – w sklepach, hotelach, restauracjach, na stacjach benzynowych i w wielu innych miejscach.

Ponadto warto sprawdzić (w banku, który wydał Pana karty), czy przy zakupach opłacanych daną kartą może Pan skorzystać ze zniżek w wybranych sklepach, restauracjach czy hotelach.

W takiej sytuacji bardzo dobrze sprawdzi się karta przedpłacona – która ma własny rachunek, na który może Pani przelać taką kwotę, jaka będzie potrzebna. Kartę przedpłaconą może kupić Pani, a używać jej może inna osoba, która zgodnie z prawem podpisze kartę jako jej użytkownik. To, czy kartą przedpłaconą może posługiwać się dziecko zależy od wieku dziecka (co za tym idzie, od jego zdolności do czynności prawnych) – o szczegóły warto zapytać w bankach wydających takie karty.

Co zrobić, gdy utracimy kartę? Niezwłocznie powiadomić bank, który ją wydał. W tym celu należy skontaktować się z centrum zastrzegania kart; numer telefonu takiego centrum jest zapisany na odwrocie karty, otrzymujemy go także razem z przesyłką zawierającą kartę. Numer ten warto wpisać do swojego telefonu komórkowego, ale też zapisać i przechowywać w domu, w miejscu znanym innym domownikom.

Jeżeli kartą kredytową wypłacamy gotówkę – czy to z bankomatu, czy w okienku bankowym – to bank-wydawca karty kredytowej naliczy nam odsetki z tytułu tej operacji już od dnia samej wypłaty. Inaczej rzecz się ma w przypadku płatności kartą: jeśli w wyznaczonym przez bank terminie spłacimy wszystkie pieniądze, jakie pożyczyliśmy w danym okresie rozliczeniowym to korzystamy z "kredytu bez odsetek" – zwracamy bankowi dokładnie tyle pieniędzy, ile zapłaciliśmy za towary czy usługi, ale nawet do ponad 50 dni później. Dlatego karty kredytowej najlepiej jest używać do płacenia, nie do wyciągania gotówki z bankomatu czy w okienku bankowym.

Tak, natomiast zawsze przestrzegajmy kilku sprawdzonych zasad – zaczynając od tego, by na stronie internetowej, na której płacimy poszukać symbolu zamkniętej kłódki lub klucza, potwierdzających bezpieczne kodowanie danych transakcji oraz sprawdzić certyfikat bezpieczeństwa wystawiony dla tej strony internetowej.

Zabezpieczeniem najczęściej stosowanym przy transakcjach internetowych (a także dokonywanych przez telefon) jest wymóg podania trzycyfrowego kodu – innego niż kod PIN – zapisanego na odwrocie karty, na pasku podpisu lub obok niego, zaraz po ostatnich czterech cyfrach z numeru karty (jest to kod zwany CVV2).

Bezpieczeństwo transakcji internetowych podnosi dodatkowo system Verified by Visa, pozwalający potwierdzić tożsamość i użytkownika karty, i sklepu internetowego.

Warto też pamiętać, że zawsze możemy reklamować – w banku, który wydał kartę – każdą transakcję budzącą nasze zastrzeżenia: i tę zawartą "w świecie rzeczywistym", i tę zawartą w Internecie.

Tak – zarówno w "świecie rzeczywistym" (wszędzie tam, gdzie widzimy znak akceptacji kart danego systemu, np. kart Visa), jak i w Internecie (gdzie dodatkowo korzystamy z faktu, iż kartą kredytową zapłacimy również w święta i dni wolne od pracy).

Nie ma przy tym znaczenia wartość samego zakupu: karta kredytowa, niezastąpiona w nagłych sytuacjach bardzo dobrze sprawdza się również w codziennych, drobnych zakupach.

Pobieranie opłaty za nieterminową spłatę kwoty zadłużenia karty kredytowej jest niedozwolone. Zgodnie z prawem natomiast banki często zastrzegają sobie możliwość pobrania opłaty za obsługę zadłużenia w razie nieterminowej spłaty kwoty minimalnej, wymaganej przez bank zgodnie z umową dotyczącą karty kredytowej.

Dlatego tak ważne jest, by nie czekać ze spłatą zadłużenia na karcie do ostatniej chwili. Nawet, jeżeli rachunek, z którego dokonujemy spłaty kredytu na karcie jest prowadzony w tym samym banku, który wydał daną kartę zaksięgowanie środków na rachunku karty kredytowej może potrwać 2-3 dni. Ponieważ bank zastrzega, że spłata zadłużenia na karcie kredytowej następuje z chwilą uznania rachunku karty, przelewów należy dokonywać z odpowiednim wyprzedzeniem.

Powiedzmy najpierw co zrobić, gdy utracimy kartę – w takiej sytuacji należy niezwłocznie skontaktować się z bankiem, który ją wydał. W tym celu należy skontaktować się z dostępnym przez 24 h centrum zastrzegania kart – numer telefonu takiego centrum jest zapisany na odwrocie karty, otrzymujemy go także razem z przesyłką zawierającą kartę. Warto go wpisać do swojego telefonu komórkowego np. pod pozycją "karty_nazwa banku" oraz przechowywać w domu, w miejscu znanym innym domownikom.

Utrata karty nie oznacza automatycznie utraty pieniędzy, bowiem odpowiedzialność użytkownika karty jest ustawowo ograniczona do 150 euro. Jeśli zgubimy kartę lub zostanie ona skradziona, a złodziej zacznie jej używać nawet zanim zdążymy ją zastrzec – odpowiadamy tylko za ewentualne wydatki do równowartości 150 euro. Po zastrzeżeniu karty cała odpowiedzialność spoczywa już na banku-wydawcy karty.

Ubezpieczenia karty kredytowej, coraz bardziej popularne, stanowią dodatkową ochronę. Podstawowe to ubezpieczenie na wypadek utraty karty – bardzo przydatne dla użytkownika, bo chroni go przed odpowiedzialnością do 48 godzin, a w niektórych przypadkach nawet do 72 godzin przed zgłoszeniem utraty karty. Wiele banków dodaje do karty także ubezpieczenie zaciągniętego kredytu.

Karta płatnicza zwykle jest instrumentem spersonalizowanym, czyli przypisanym do jednej osoby / jednego użytkownika. Dlatego też zabronione jest korzystanie z karty przez inną osobę niż ta, dla której karta została wydana (kartą, w tym kartą kredytową, może posługiwać się wyłącznie osoba, która zgodnie z prawem podpisała się z tyłu karty jako jej użytkownik). Zabronione jest "pożyczanie" karty komukolwiek – podobnie, jak udostępnianie komukolwiek kodu PIN.

Do jednego rachunku karty kredytowej może natomiast być wydanych kilka kart – karta główna i karty dodatkowe. W takich sytuacjach każdą z kart nadal może posługiwać się tylko jedna osoba, na której nazwisko wystawiono kartę (powiedzmy: mąż – swoją kartą, żona – swoją), natomiast obydwie te karty "korzystają" z jednego, wspólnego limitu na rachunku.

Sam fakt posiadania karty kredytowej – nie. Ważna jest natomiast nasza historia kredytowa (to, czy zaciągnięte zobowiązania spłacamy w terminie) oraz to, jak wysokość przyznanego limitu karty wpływa na naszą zdolność kredytową (czyli: czy jesteśmy w stanie spłacać wszystkie zobowiązania, w tym zobowiązania wynikające z limitu karty, gdybyśmy wykorzystywali go w całości).

Paradoksalnie, dobra historia kredytowa – gdy możemy wykazać, że zobowiązania zaciągane kartą kredytową zawsze spłacaliśmy w terminie – może działać na naszą korzyść wtedy, gdy bank ocenia nas jako potencjalnego kredytobiorcę.